Zauważyć na czas: niedożywienie, ARFID i luki w opiece żywieniowej nad dziećmi
Dziecko ma tylko jedno dzieciństwo, a rosnące narządy nie poczekają na nadrobienie zaległości. Zahamowane tempo wzrastania, subtelne niedobory przy pozornie wystarczającej podaży energii, rosnąca liczba dzieci z ARFID i rodzice, którzy zostają z problemem sami, to wyzwania, które według prof. dr hab. n. med. Agnieszki Szlagatys-Sidorkiewicz zaczynają się od jednego: pediatra musi dostrzec problem. W rozmowie przed XVI Warszawskim Forum Żywieniowym prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego Dzieci mówi o barierach we wczesnym rozpoznawaniu niedożywienia, o brakach w domowym żywieniu dojelitowym dzieci onkologicznych, o szansach i zagrożeniach związanych ze sztuczną inteligencją oraz o tym, co w organizacji leczenia żywieniowego wymaga pilnej zmiany.
PROF. DR HAB. N. MED. AGNIESZKA SZLAGATYS-SIDORKIEWICZ
Specjalista pediatrii i gastroenterologii dziecięcej. Kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Gastroenterologii, Alergologii i Żywienia Dzieci Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego Dzieci.
Jakie są dziś największe bariery we wczesnym rozpoznawaniu niedożywienia u dzieci?
Prof. Agnieszka Szlagatys-Sidorkiewicz: Największymi barierami są edukacja i nasze nastawienie, sposób, w jaki my – lekarze i inni pracownicy ochrony zdrowia – rozumiemy ten problem. Nie zawsze mamy wystarczającą świadomość, jak poważne konsekwencje może mieć niedożywienie i jak bardzo komplikuje ono przebieg chorób przewlekłych. Tymczasem dzięki odpowiedniemu żywieniu i utrzymaniu dobrego stanu odżywienia możemy modyfikować przebieg właściwie wszystkich ciężkich chorób przewlekłych u dzieci. Wciąż nie dostrzegamy w wystarczającym stopniu związku przyczynowo-skutkowego między stanem odżywienia a przebiegiem choroby, dlatego uważam, że główną barierą pozostaje edukacja.
Jakie sygnały powinny skłonić lekarza do pogłębionej oceny żywieniowej, nawet jeśli masa ciała dziecka nie budzi niepokoju?
Pierwszym sygnałem jest opóźnione tempo wzrastania. W pediatrii najważniejsza jest ocena czy dziecko wykorzystuje swój potencjał genetyczny, dlatego dynamiczna ocena rozwoju fizycznego ma kluczowe znaczenie, a zahamowanie tempa wzrastania zawsze powinno budzić niepokój lekarza. Istotne są również objawy stwierdzane w badaniu fizykalnym, które mogą wskazywać na niedokrwistość, niedobory pierwiastków śladowych czy witamin.
Problem polega jednak na tym, że mamy wielu pacjentów, którzy otrzymują wystarczającą ilość energii i kalorii, ale ich dieta ma nieprawidłowy skład. To znacznie trudniejsza do wykrycia sytuacja, ponieważ objawy są bardziej subtelne. Trzeba po prostu pamiętać o możliwości występowania takich zaburzeń i uwzględniać je w ocenie pacjenta.
Chcesz przeczytać więcej?
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
O autorze