Udostępnij:
Grzyby funkcjonalne i mykobiotyki w kontekście osi jelito–mózg oraz odpowiedzi immunologicznej
W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny wzrost zainteresowania rolą mikrobioty jelitowej, osi jelito–mózg oraz żywności funkcjonalnej w profilaktyce żywieniowej i wspieraniu prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wśród naturalnych substancji bioaktywnych szczególną uwagę zwracają grzyby funkcjonalne, których właściwości wykraczają poza tradycyjną wartość odżywczą. Coraz więcej badań wskazuje, że związki obecne w grzybach mogą wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego, procesy neurobiologiczne oraz skład mikrobioty jelitowej1,2. Równolegle rozwija się nowa kategoria preparatów określanych mianem mykobiotyków, łączących probiotyki z ekstraktami grzybów funkcjonalnych.
Grzyby funkcjonalne – od tradycji do badań naukowych
Grzyby funkcjonalne od setek lat stanowią element tradycyjnych systemów medycznych Azji. Współczesne badania pozwoliły na identyfikację licznych związków biologicznie aktywnych odpowiedzialnych za ich działanie. Do najważniejszych należą polisacharydy, zwłaszcza β-glukany, terpenoidy, związki fenolowe, sterole oraz specyficzne metabolity występujące tylko w wybranych gatunkach3.
Szczególne znaczenie przypisuje się β-glukanom, które oddziałują na receptory układu odpornościowego, takie jak Dectin-1 czy receptory Toll-like (TLR), wpływając na aktywność makrofagów, komórek dendrytycznych i limfocytów.
Coraz więcej danych wskazuje również, że grzyby funkcjonalne mogą wpływać na oś jelito–mózg poprzez modulację mikrobioty jelitowej i produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), które pełnią rolę kluczowych mediatorów immunologicznych i neuroaktywnych4,5.
Należy podkreślić, że skuteczność preparatów grzybowych zależy od jakości surowca oraz standaryzacji ekstraktów. W badaniach klinicznych wykorzystywane są najczęściej ekstrakty standaryzowane pod względem zawartości polisacharydów i β-glukanów, dlatego parametry te powinny stanowić jedno z podstawowych kryteriów oceny produktu.
Chcesz przeczytać więcej?
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
O autorze
dr hab. n. med. i zdr. inż, prof. PUM Karolina Jakubczyk
czytam artykułyFitoterapeutka, technolog żywności i żywienia człowieka (specjalizacja: żywienie człowieka) oraz biotechnolog medyczny. Na co dzień związana z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie, gdzie prowadzi działalność naukową i dydaktyczną. Autorka licznych publikacji naukowych dotyczących surowców roślinnych i żywności funkcjonalnej