Udostępnij:
Post przerywany w onkologii: potencjał terapeutyczny a ryzyko kliniczne
Post przerywany (intermittent fasting, IF) wzbudza coraz większe zainteresowanie jako potencjalne uzupełnienie terapii onkologicznej. W ostatnich latach pojawiły się zarówno badania przedkliniczne sugerujące możliwe działanie przeciwnowotworowe, jak i pierwsze badania kliniczne oceniające wpływ interwencji opartych na poście na tolerancję leczenia, parametry metaboliczne i jakość życia pacjentów. Jednocześnie temat ten budzi istotne kontrowersje kliniczne, szczególnie w kontekście ryzyka niedożywienia, sarkopenii i kacheksji nowotworowej. Obecny stan wiedzy nie pozwala traktować postu przerywanego jako standardowego elementu leczenia wspomagającego w onkologii, jednak dane biologiczne i metaboliczne uzasadniają dalsze badania nad tym zagadnieniem.
Czym jest post przerywany?
Post przerywany obejmuje grupę modeli żywieniowych opartych na naprzemiennych okresach przyjmowania i ograniczania pokarmu. Najczęściej stosowane strategie obejmują time-restricted eating (TRE), dietę 5:2, alternate-day fasting (ADF), krótkotrwałe głodówki okołochemioterapeutyczne oraz fasting-mimicking diet (FMD), czyli dietę imitującą post. To oczywiście jedynie najpopularniejsze sposoby, wokół których toczy się obecnie najwięcej badań. Analizując sieć oraz bazę Pubmed, znajdziemy wiele innych schematów. Ciekawym zjawiskiem są również badania w kierunku ryzyka onkologicznego społeczności muzułmańskiej przestrzegającej ramadanu, który zgodnie z powyższą definicją jest pewną formą IF.
W modelu TRE spożywanie posiłków ogranicza się do określonego okna żywieniowego, zwykle 6–10 godzin na dobę, przy zachowaniu kilkunastogodzinnego okresu postu. Z kolei FMD zakłada kilkudniową dietę niskokaloryczną o zmniejszonej podaży białka, mającą indukować odpowiedź metaboliczną podobną do klasycznej głodówki przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka ciężkiego niedożywienia1.
Należy podkreślić, że termin „post przerywany” obejmuje bardzo heterogenne interwencje metaboliczne, co istotnie utrudnia interpretację badań klinicznych oraz porównywanie wyników poszczególnych analiz.
Chcesz przeczytać więcej?
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
O autorze
lek. Kamil Karpowicz
czytam artykułyLekarz, specjalista onkologii klinicznej, pracuje w Szpitalu Uniwersyteckim Karolinska w Sztokholmie, a w sieci znany jest jako “Onkolog bez granic”. Ponad dekada doświadczenia klinicznego i dziesiątki międzynarodowych szkoleń w zakresie najnowszych terapii onkologicznych. W social mediach tłumaczy trudne tematy na przystępny język i prowadzi konsultacje dla polskich pacjentów onkologicznych. W pracy zawodowej i naukowej koncentruje się głównie na systemowym leczeniu radykalnym chorych na raka piersi oraz nowych zastosowaniach immunoterapii oraz leczenia celowanego.