Udostępnij:
Nie tylko ile, ale jakie białko – serwatka, leucyna i wybór źródła białka w żywieniu klinicznym
„W leczeniu żywieniowym od lat dominowało myślenie ilościowe – liczba gramów białka na kilogram masy ciała. Tymczasem coraz więcej dowodów wskazuje, że o skuteczności terapii decyduje również źródło białka, jego profil aminokwasowy i strawność. Prof. Przemysław Matras odpowiada na pytania, które pojawiają się najczęściej: czym różni się DIAAS od PDCAAS, dlaczego białko serwatkowe tak dobrze sprawdza się u pacjentów zagrożonych utratą masy mięśniowej, i jak w praktyce przełożyć tę wiedzę na dobór odpowiedniego preparatu”.
Dlaczego w leczeniu żywieniowym nie powinniśmy patrzeć wyłącznie na liczbę gramów białka, ale również na jego źródło, jakość i profil aminokwasowy?
Różne preparaty mogą dostarczać identyczną ilość białka, ale ze względu na źródło, mieć odmienne efekty kliniczne, dlatego nie powinniśmy oceniać białka wyłącznie przez pryzmat ilości. O jego wartości biologicznej decyduje profil aminokwasowy, czyli zawartość aminokwasów egzogennych, w tym szczególnie istotnych w żywieniu klinicznym BCAA (waliny, leucyny, izoleucyny).
Współczesne wytyczne skupiają się nie tylko na ilości, ale również na jakości białka – DIAAS (Digestible Indispensable Amino Acid Score). Jest to obecnie najbardziej zaawansowana metoda oceny jakości białka, rekomendowana przez FAO Dietary Protein Quality Evaluation in Human Nutrition. Ocenia ona nie tylko zawartość aminokwasów egzogennych w białku, but również ich rzeczywistą strawność na poziomie jelita krętego.
Zgodnie z tym podejściem białka mleczne, zwłaszcza serwatkowe, wykazują najwyższą wartość biologiczną dzięki wysokiej zawartości leucyny, kompletności profilu aminokwasowego oraz bardzo dobrej biodostępności, co przekłada się na skuteczniejszą stymulację syntezy białek mięśniowych w porównaniu z większością białek roślinnych.
Chcesz przeczytać więcej?
Pełna treść artykułu, wraz z załącznikami do pobrania, dostępna jest dla prenumeratorów czasopisma, po zalogowaniu się.
O autorze
dr hab. n. med. prof. UM Przemysław Matras
czytam artykułyPrezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego. Specjalista chirurgii ogólnej i żywienia klinicznego. Ukończył Pomorską Akademię Medyczną w Szczecinie (obecnie Pomorski Uniwersytet Medyczny). Wieloletni pracownik Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. W latach 1995-2022 pracował w Klinice Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Leczenia Żywieniowego. Obecnie jest kierownikiem Zakładu Żywienia Klinicznego UM w Lublinie. Od 1996 roku związany z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym (dawniej Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny) Nr 4 w Lublinie, gdzie nadal pracuje na Oddziale Chirurgii Ogólnej i Leczenia Żywieniowego. Od 2005 roku kieruje Ośrodkiem Leczenia Żywieniowego USK Nr 4 w Lublinie.