Czas na systemową zmianę w leczeniu żywieniowym
Artykuł RedakcyjnyRozmowa z prof. Przemysławem Matrasem, prezesem Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego (PTŻK)
zapraszamy do lektury kolejnego numeru „Leczenia Żywieniowego”. Ukazuje się on w szczególnym momencie – tuż przed XIV Kongresem Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego oraz Spotkaniem Sekcji Żywienia Towarzystwa Chirurgów Polskich i Opieki Okołooperacyjnej Towarzystwa Chirurgów Polskich, które odbędą się w dniach 8–10 października 2026 roku w Iławie. To dobry moment, żeby podsumować, co udało się osiągnąć w minionym roku i spojrzeć na to, co wciąż przed nami.
Numer otwiera wywiad z prof. Przemysławem Matrasem, prezesem PTŻK. Rozmawiamy o sprawach, które od lat są w centrum działań Towarzystwa, a dziś jak nigdy wcześniej są bliskie realizacji – o obowiązkowym nauczaniu żywienia klinicznego na wydziałach lekarskich oraz o projekcie ustawy o zawodzie dietetyka. Profesor Matras opowiada również, jak w praktyce może wyglądać dobrze zorganizowany model pracy dietetyka w szpitalu, dlaczego warto mówić o bezlimitowym dostępie do leczenia żywieniowego oraz z jakimi wyzwaniami mierzy się dziś cały system ochrony zdrowia.
Niedożywienie nie jest wyłącznie problemem dietetycznym – wpływa na przebieg choroby, ryzyko powikłań, długość hospitalizacji i możliwość odzyskania sprawności przez pacjenta. O tym, jakiej wiedzy potrzebują dziś interniści i co powołana w czerwcu 2026 r. Sekcja Naukowa ds. Leczenia Żywieniowego Towarzystwa Internistów Polskich chce zmienić w polskiej praktyce klinicznej, rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Michałem Holeckim, lek. Martyną Kurcz i dr n. med. Anną Zmarzły.
Prof. Wojciech Marlicz podejmuje z kolei temat nieswoistych chorób zapalnych jelit i roli mikrobioty jelitowej – czy odpowiednio dobrana dieta może wspierać barierę jelitową i wpływać na kontrolę choroby, i co na ten temat mówią najnowsze dane, w tym wyniki kohorty GEM z 2026 roku oraz aktualne wytyczne ECCO i ESPEN.
Piszemy również o roli leczenia żywieniowego w onkologii – najnowsze rekomendacje POLSPEN podkreślają znaczenie wczesnej identyfikacji ryzyka niedożywienia i indywidualizacji postępowania oraz rolę dietetyka wykraczającą dziś daleko poza układanie jadłospisu.
Mamy nadzieję, że tegoroczny Kongres PTŻK, którego myślą przewodnią jest hasło „Praktyka kształtuje standardy i zalecenia”, będzie okazją nie tylko do wymiany wiedzy, ale też do szczerej, merytorycznej dyskusji o tym, jak jeszcze lepiej dbać o pacjentów wymagających leczenia żywieniowego. Do zobaczenia w Iławie.
Dorota Maćkowiak
Redaktorka prowadząca
Rozmowa z prof. Przemysławem Matrasem, prezesem Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego (PTŻK)
Leczenie żywieniowe staje się integralnym elementem terapii onkologicznej, a rola dietetyka wykracza dziś daleko poza układanie jadłospisu. Najnowsze rekomendacje POLSPEN porządkują zasady opieki żywieniowej na każdym etapie leczenia i podkreślają znaczenie wczesnej identyfikacji ryzyka niedożywienia oraz indywidualizacji postępowania.
Opracowane przez Grupę Roboczą ds. Dietetyki przy POLSPEN i objęte honorowym patronatem Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego – podsumowanie rekomendacji.
Powołana w czerwcu 2026 r. Sekcja Naukowa ds. Leczenia Żywieniowego Towarzystwa Internistów Polskich ma ambicję zmienić sposób, w jaki lekarze patrzą na stan odżywienia pacjenta. Bo niedożywienie nie jest wyłącznie problemem żywieniowym – wpływa na przebieg choroby, ryzyko powikłań, długość hospitalizacji i możliwość odzyskania sprawności. O tym, dlaczego leczenie żywieniowe powinno być traktowane jak integralny element terapii, jakiej wiedzy potrzebują dziś interniści i co Sekcja chce zmienić w polskiej praktyce klinicznej, rozmawiamy z prof. dr. hab. n. med. Michałem Holeckim, lek. Martyną Kurcz i dr n. med. Anną Zmarzły.
„W leczeniu żywieniowym od lat dominowało myślenie ilościowe – liczba gramów białka na kilogram masy ciała. Tymczasem coraz więcej dowodów wskazuje, że o skuteczności terapii decyduje również źródło białka, jego profil aminokwasowy i strawność. Prof. Przemysław Matras odpowiada na pytania, które pojawiają się najczęściej: czym różni się DIAAS od PDCAAS, dlaczego białko serwatkowe tak dobrze sprawdza się u pacjentów zagrożonych utratą masy mięśniowej, i jak w praktyce przełożyć tę wiedzę na dobór odpowiedniego preparatu”.
Sarkopenia jeszcze niedawno była postrzegana głównie jako naturalna konsekwencja starzenia się organizmu. Dziś wiadomo, że jest znacznie bardziej złożonym zespołem klinicznym, który wpływa na jakość życia pacjentów, przebieg leczenia, ryzyko powikłań, sprawność funkcjonalną. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa i rosnącą liczbą osób przewlekle chorych problem ten staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny.