Leczenie Żywieniowe | 1/2026

rozmowa z prof. dr hab. med. Agnieszką Szlagatys-Sidorkiewicz, prezes Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego Dzieci

Choroby zapalne jelit (IBD) to grupa schorzeń obejmująca zarówno wrzodziejące zapalenie jelita grubego (UC), jak i chorobę Leśniowskiego-Crohna (CD), których częstość występowania na całym świecie wzrosła w ostatniej dekadzie1 . U osób dotkniętych tymi chorobami dochodzi do nawracającej i przewlekłej postaci, charakteryzującej się patologiczną aktywacją układu odpornościowego i przewlekłym stanem zapalnym przewodu pokarmowego (GI), co poważnie zaburza jego funkcjonowanie. Wśród typowych objawów IBD można wyróżnić krwawienie, biegunkę, ból brzucha oraz tzw. objawy pozajelitowe, do których należą bóle stawów, manifestacje skórne i zaburzenia ze strony centralnego układu nerwowego o typie depresji czy zaburzeń lękowych. Zarówno w przypadku CD, jak i UC, zapalenie jelit wiąże się z naruszeniem integralności i funkcji bariery jelitowej.

Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), obejmujące przede wszystkim rzodziejące zapalenie jelita grubego oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna, to przewlekłe schorzenia o podłożu immunologicznym, które prowadzą do nawracającego stanu zapalnego przewodu pokarmowego. Ich obraz kliniczny obejmuje m.in. biegunkę, ból brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz utratę masy ciała, a rozpoznanie wymaga połączenia badań laboratoryjnych, histopatologicznych, endoskopii i obrazowania. Kluczowym celem współczesnego leczenia jest nie tylko kontrola objawów, ale przede wszystkim trwałe wygaszenie procesu zapalnego i zapobieganie uszkodzeniom jelit.

Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD) stanowią grupę przewlekłych schorzeń o złożonej etiologii, w których przebiegu kluczową rolę odgrywa przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia mikrobioty jelitowej. Coraz większe znaczenie w terapii tych chorób przypisuje się postępowaniu żywieniowemu i odpowiednio dobranej suplementacji, które stanowią istotne wsparcie leczenia farmakologicznego. Aktualne dane wskazują, że interwencje dietetyczne mogą wpływać nie tylko na przebieg choroby, ale także na częstość zaostrzeń i jakość życia pacjentów.

Dieta CDED redefiniuje rolę żywienia w chorobie Leśniowskiego-Crohna, przesuwając je z obszaru wsparcia w stronę pełnoprawnej metody terapeutycznej. Oparta na eliminacji prozapalnych składników diety i połączona z częściowym żywieniem dojelitowym, pozwala skutecznie indukować remisję przy lepszej tolerancji niż klasyczne EEN.

Narodowy Instytut Onkologii – Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Gliwicach Przychodnia Przykliniczna – Poradnia Żywieniowa oraz Poradnia Żywienia Dojelitowego w Warunkach Domowych